Şapka ve Kıyafet İnkılabı

Anasayfa »

  1. Atatürk Devrimleri »
  2. Atatürk Makaleleri »

Şapka ve Kıyafet İnkılabı

Mustafa Kemal Atatürk, Cumhuriyet'in sadece bürokraside getirdiği yenilikleri değil, yurttaşların da yaşayabileceği daha insani, daha medeni ve daha çağdaş yepyeni bir düzenle gelmesini arzu ediyordu. Bunun için Cumhuriyet'in ilanından hemen sonra hiç dur durak bilmeden toplumun en tabanına inecek devrimleri ile bir milletin yeniden doğuşuna imzasını attı.

Bunlardan birisi de giyim-kuşam adetlerinin değiştirilmesi idi. Mustafa Kemal Atatürk'e göre giyim ve kuşam uygar ve çağdaş bir toplumu göz önüne çıkaran en doğal şeylerden birisi idi. Kılık kıyafet kültürümüz ise o günlerde ne medeni bir görünüme sahipti, ne de milli değerler içeriyordu. Araplardan ve diğer milletlerden esinlenerek kullanılan cüppe, fes ve sarığın yanında toplumsal bütünlüğe aykırı şalvar ve potur gibi birbirinden farklı bir çok elbise çeşidi vardı. Aynı zamanda o sıkıntılı dönemlerde peçe güvenlik kaygıları nedeniyle ciddi bir sorun teşkil etmekte idi.

Bütün bunlardan yola çıkarak Mustafa Kemal Atatürk 25 Ağustos 1925'te Kastamonu'ya yaptığı bir gezide ilk defa kendisi bir şapka kullanarak orada bulunanları "Buna Şapka Derler" diyerek şapkaya özendirmeye çalışmıştı. Bunun ardından halkın bir kısmı kendiliğinden çok sevdikleri Baş Komutan'ın önerdiği şekilde kılık kıyafetine düzen vermeye çalıştı. 25 Kasım 1925'te ise Şapka Kanunu çıkarıldı.

Çıkarılan kanun ile dini kıyafetlerle günlük hayatta gezmek yasaklandı. Bu kanuna karşı gelenler ise bir çok yerde "Şapka giymek caiz değildir" diyerek ufak çaplı gösteriler düzenlediler. Mustafa Kemal ise "Yunan adeti olan fesin caiz olup, şapkanın olmaması mümkün değildir" diyerek dik duruşundan hiçbir zaman vazgeçmedi. Düzenlenen gösterilerin amacı Şapka Kanunu'nu aşıp milli birlik ve beraberliğe zarar verici nitelikte bir hal almaya başlayınca, kanuna karşı gelen bazı kimseler mahkeme huzuruna çıkarıldı ve bazılarına idam cezası verildi.

Bu makale belirtilen kaynakçalara göre yeniden yazılarak, tarafından 23 Kasım 2014 Pazar günü yayınlanmıştır , son olarak da 29 Haziran 2016 Çarşamba tarihinde güncellenmiştir .

Görüşler

*