Saltanatın Kaldırılması

Anasayfa »

  1. Atatürk Devrimleri »
  2. Atatürk Makaleleri »

Saltanatın Kaldırılması

19 Mayıs 1919'da Samsun'da başladığı Kurtuluş Mücadelesi'ni Büyük Millet Meclisi'ni toplayarak tüm ulusa anlatmayı başarabilen Mustafa Kemal ve arkadaşlarının önündeki en büyük engellerden birisi Saltanat idi. Girilen Kurtuluş Mücadelesi sonrası zafere ulaşan milletin boynundaki en büyük zincir Saltanattı.

Bir ulusun kaderinin tek bir ailenin elinde olamayacağını düşünen Mustafa Kemal Atatürk Meclis'te hemen bu konu ile ilgili bir çalışma başlattı ve 1 Kasım 1922'de alınan kararlar Saltanatın kaldırıldığı resmen ilan edildi. O sırada tahtta bulunan Vahdettin isevatan haini ilan edildi; ve yurt dışına kaçtı.

Kurtuluş Savaşı sonrası elde edilen kazanımlar ve Sevr Antlaşması'nın iptali için Lozan'a davet edilen Ankara ve İstanbul hükümetleri için bir çok kişi vatanın çıkarları olduğu için ortak bir tavır alınması yönünde telkinde ve arabuluculukta bulunmuştur. Tam da bu dönemlerde Saltanatın Kaldırılması ile ilgili bir önerge meclise verilse de yeterli oy alamamış ve önerge kabul edilmemiştir. Ancak 1 Kasım'da yapılan yeni oylamada Mustafa Kemal Atatürk çok sert bir şekilde bu duruma müdahale etmiş ve kararın Meclis'ten geçmesinin önünü açmıştır.

Ankara Hükümeti aldığı bu kararla artık Saltanat Makamını tanımadığını, kendileri ile yapılmayacak herhangi bir ulusal anlaşma ya da görüşme ile alınan kararların kendilerini bağlamadığını, ve gerekirse yeniden savaşacağını ilan etmişti. İstanbul Hükümeti ise Kurtuluş Savaşı sırasında pasif bir durumda kaldığı için arkasına yeteri kadar bir halk desteğini alamamış ve elindeki tüm kozları da kaybetmişti. Padişah Vahdettin'in de vatan haini ilan edilmesi ile yurt dışına kaçması, saltanatın fiilen sonunu getirmiş oldu. Böylece Lozan Antlaşması ve daha sonrası için ülkeyi ilgilendiren herhangi bir durumda görüşülmesi gereken tek yetkili makam Ankara Hükümeti olacaktı.

Bu makale belirtilen kaynakçalara göre yeniden yazılarak, tarafından 2 Aralık 2014 Salı günü yayınlanmıştır , son olarak da 29 Haziran 2016 Çarşamba tarihinde güncellenmiştir .

Görüşler

*