Halifeliğin Kaldırılması

Anasayfa »

  1. Atatürk Devrimleri »
  2. Atatürk Makaleleri »

Halifeliğin Kaldırılması

Halifelik İslam ülkeleri arasında bir nevi yetki ve karar pozisyonu demekti ve bu son olarak Osmanlı İmparatorluğu'nda padişahın elinde bulunuyordu. Yavuz Sultan Selim'in Memlüklüler'i yenilgiye uğratması ile Osmanlı'nın idaresine geçen halifelik 3 Mart 1924'te Halifeliğin Kaldırılması'na kadar bu topraklarda kalmıştı.

1 Kasım 1922'de Saltanatın Kaldırılması ile Vahdettin yurt dışına kaçmış ve Hilafet Makamı boşa düşmüştü. Büyük Millet Meclisi de 18 Kasım 1922'de Halife olarak Abdulmecit Efendi'yi seçti. Abdulmecit Efendi zamanla hilafet yanlılarının tek umudu haline gelmişti ve bundan da oldukça güç alarak rahat hareket etmeye başladı. İlkin yapılan anlaşmada imzasını Halife-i Müslimin ile Hadim-ül Harameyn olarak atması gerekirken "Hâlife Abdülmecid bin Abdülaziz Han" olarak atmaya başladı ve bu da ileride bir hanlık isteyebileceği ve bunun için sorun çıkabileceği anlamına geliyordu.

Bunlar da yetmedi Cuma Selamlığı'na Fatih Sultan Mehmet'in kıyafeti ve sarığı ile çıkmaya, İslam Dünyası'nın önderiymiş gibi davranmaya başladı. Bütün bunlar bir çok kesimde çok büyük rahatsızlığa sebep oldu. Ve önlem alınması gerektiği anlaşıldı.

O sıralarda İzmir'de tatbikatlarda bizzat bulunan Mustafa Kemal Atatürk konu ile ilgili olarak çevresindekilere bahsetti ve Meclis'eHilafet'in Kaldırılması için önerge sunulmasını istedi.

3 Mart 1924'te alınan kararlar ile Hilafet resmen kaldırılmış oldu ve Hanedan ailelerinin ilerleyen zamanlarda tekrar bir iç karışıklığa neden olabileceği düşünülerek yurt dışına çıkmalarına izin verildi.

Hilafet'in Kaldırılmasının En önemli nedeni ise, hilafet makamının birleştirici bir yanı olması gerekirken, bunun siyasete alet edilerek ülke bütünlüğüne zarar vermesi idi. Ayrıca yapılacak olan düzenlemelerde hilafet makamı laik düzen karşısında sorun olabilecek en önemli makamdı.

Bu makale belirtilen kaynakçalara göre yeniden yazılarak, tarafından 1 Aralık 2014 Pazartesi günü yayınlanmıştır , son olarak da 29 Haziran 2016 Çarşamba tarihinde güncellenmiştir .

Görüşler

*