Erzurum Kongresi Sonuçları

Anasayfa »

  1. Kongreler »

Erzurum Kongresi Sonuçları

Kongreyi geçici başkan Hoca Raif Efendi açmış fakat yoklamanın ardından yapılan oylama ile kongre başkanlığına Mustafa Kemal Paşa getirilmiştir. Mustafa Kemal Atatürk'ün kongre başkanı olmasıyla alınan kararlar arasında en dikkat çekeni "Vatan bir bütündür, parçalanamaz" maddesi olmuştur.

Kongre 23 Temmuz 1919 tarihinde 62 delegenin katılımıyla açılmıştır. 

Erzurum Kongresi'nin Önemi ve Özellikleri

  • Erzurum Kongresi toplanma amacı yönüyle bölgesel olmasına karşın, aldığı kararlar yönüyle bütün yurdu ilgilendirir duruma gelmiştir.
  • Sivas Kongresi kararları ve Misakımilli kararlarına temel teşkil eden kararlar alınmıştır.
  • Türkiye Büyük Milleti'nin açılış gerekçesi Erzurum Kongresi kararlarına dayanır.
  • Mudanya Mütarekesi ve Lozan Antlaşması'ndaki bağımsızlık ruhu bu kararlara dayanır.
  • Cumhuriyet rejimine geçiş "İradeimilliyeyi hakim kılmak esastır." denilerek burada karar verilmiştir. 
    Mustafa Kemal Paşa, Erzurum Kongresi'nin kapanış konuşmasında, "Tarih bu kongremizi şüphesiz ender ve büyük bir eser olarak kaydedecektir." demiştir.
  • Manda ve Himaye ilk kez reddedilmiştir.
  • Bölgesel de olsa ilk kez Temsil Kurulu oluşturulmuştur.
  • İlk kez milli sınırlardan bahsedilmiştir.
  • Milletin bağımsızlığının koşulsuz olarak sağlanacağı belirtilmiştir.
  • Mebusan Meclisi'nin toplanması istenmiştir. Bununla İstanbul Hükümeti'nin faaliyetleri denetim altına alınmak istenmiştir.
  • Doğu illerindeki teşekküller Doğu Anadolu Müdafaaihukuk Cemiyeti bünyesinde birleştirilmiştir.
  • İlk defa yeni bir hükümetin kurulması gerektiğinden bahsedilmiştir.
  • Hristiyan azınlığa verilecek ayrıcalıklar reddedilmiştir. (Islahat Fermanı'nın zararlı yönleri giderilmeye çalışılmıştır.)
    Erzurum Kongresi'ne o günkü mülki (idari) taksimata göre Trabzon'un kapsadığı Doğu Karadeniz illerinden 17, Erzurum'un kapsadığı il ve ilçelerden 25, Sivas'ın kapsadığı il ve ilçelerden 14, Bitlis'ten 4 ve Van'dan 2 delege katılmıştır.

Erzurum Kongresinde kararlaştırılan kararlar

  • Milli sınırlar içinde vatan birbirinden ayrılmaz bir bütündür.
  • Her türlü yabancı işgal ve müdahalesine karşı Osmanlı hükümetinin dağılması halinde millet top yekün olarak savunacak ve direnecektir.
  • İstanbul hükümeti vatanın bütünlüğünü koruyamadığı taktirde gayeyi temin için Anadolu'da geçici bir hükümet kurulacaktır.
  • Kuvâ-i milliyeyi âmil ve irâde-i milliyeyi hâkim kılmak esastır.
  • Hristiyan azınlıklara siyasi hâkimiyetimizi ve sosyal dengemizi bozacak ayrıcalıklar verilemez.
  • Manda ve himaye kabul olunamaz.
  • Milli Meclis'in bir an önce toplanmasını ve hükümet işlerinin meclisin denetimi altında yürütülmesini sağlamak için çalışılacaktır.
Bu makale belirtilen kaynakçalara göre yeniden yazılarak, tarafından 10 Şubat 2015 Salı günü yayınlanmıştır , son olarak da 29 Haziran 2016 Çarşamba tarihinde güncellenmiştir .

Görüşler

*