Cumhuriyet'in İlanı

Anasayfa »

  1. Atatürk Devrimleri »
  2. Atatürk Makaleleri »

Cumhuriyet'in İlanı

Mustafa Kemal Osmanlı Hükümeti'nden aldığı emirler Samsun'da ortaya çıkan sorunları gidermek için bir gemi ile Samsun'a gönderilir. 19 Mayıs 1919'da çıkılan bu yolculuk aynı zamanda Milli Mücadele'ye doğru adım attığı en ciddi yolculuk olacaktır. Samsun'a gidişinin ardından yurdun bir çok ilinde kongreler düzenleyen Mustafa Kemal arkasına yoğun bir halk desteğini de alarak Milli Mücadele'yi örgütlemeye başlamıştır.

Düzenlenen kongreler ile birlikte 23 Nisan 1920'de tüm ülkeden gelen temsilcilerle Ankara'da Büyük Millet Meclisi'ni toplamıştır. Meclisin aldığı kararla birlikte Kurtuluş Mücadelesi "ya istiklal, ya ölüm" parolası ile başlatılmıştır.

Halkın kanı ve canı ile verdiği Kurtuluş Mücadelesi zaferle sonuçlanmış ve meclis aldığı bir kararla 1 Kasım 1922'de saltanatın kaldırıldığı ilan edilmiştir. Padişah Vahdettin ise yurdu terk etmek zorunda kalmıştır.

Lozan Antlaşması ile artık fiilen yeni hükümet tanınmış, fakat yönetim şeklinin nasıl olacağı hakkında kesin bir fikir beyan edilmemiştir. Büyük Millet Meclisi ikinci yılına girdiğinde ise Mustafa Kemal Atatürk milletin egemenliğine dayalı bir yönetim şekli kurmak için hazırlıklarına ve çalışmalarına başlamıştır.

28 Ekim günü Çankaya'da vermiş olduğu yemekte, "Yarın cumhuriyeti ilan edeceğiz" diyerek yaptığı çalışmaların sonucunu yemektekilere aktarmıştır.

29 Ekim Günü erkenden meclise gelen Mustafa Kemal, hazırlamış olduğu taslağı Büyük Millet Meclisi'ne oylama için sunmuştur ve taslak milletvekilleri tarafından kabul edilerek Cumhuriyet resmen ilan edilmiştir.

Alınan kararlarla birlikte devletin yeni ismi Türkiye Cumhuriyeti Devleti, ilk cumhurbaşkanı ise Mustafa Kemal Atatürk olmuştur. Cumhuriyet'in ilanının ardından halk bir çok yerde bu haberi coşku ve heyecanla kutlamıştır.

Cumhuriyet'in kabulü ile egemenlik kayıtsız şartsız milletin egemenliğine geçmiştir. Millet artık kendi istediklerini, kendi iradesi ile seçebilecek, isterse de seçilme hakkını kullanabilecektir.

Bu makale belirtilen kaynakçalara göre yeniden yazılarak, tarafından 30 Kasım 2014 Pazar günü yayınlanmıştır , son olarak da 29 Haziran 2016 Çarşamba tarihinde güncellenmiştir .

Görüşler

*