Cumhuriyet'in İlanı Sonuçları

Anasayfa »

  1. Özel Günler »
  2. 29 Ekim »

Cumhuriyet'in İlanı Sonuçları

1 Kasım 1922?de saltanatın kaldırılması başlayan devlet başkanlığı sorunu yaklaşık 1 yıl sonra 29 Ekim 1923 yılında Cumhuriyetin İlanı ile son buldu. Demokrasini doğru bir şekilde uygulanabilirliğini sağlamak ve egemenliği millete vermek amacıyla ilan edilen Cumhuriyetin ilanı bazı sonuçları da beraberinde getirmiştir.

Cumhuriyetin ilanı ile birlikte isim ve sıfat karmaşası yaşayan yeni Türkiye gerçek kimliğine kavuşmuş ve yönetim şeklinin Cumhuriyet olduğu tescillenmiştir. Cumhuriyetin ilanının ardından yapılan Cumhurbaşkanlığı seçiminde oyların tamamını alan Mustafa Kemal Paşa Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk cumhurbaşkanı olmuş, silah arkadaşı İsmet İnönü Başbakan, Fethi Okyar ise Meclis Başkanı olmuştur. Cumhuriyetin ilanı birlikte karmaşaya neden Meclis Hükümeti sistemi kaldırılmış yerine Kabine Hükümeti sistemi getirilmiştir.

Cumhuriyetin ilanı ile birlikte Anadolu’da başlayan dış güçlerin kontrolündeki dinci saldırı ve söylemler hilafet makamının da kaldırılmasının zorunluluğunu bir kez daha gözler önüne sermiştir. Mecliste de Halifeyi devlet başkanı olarak görmek istediklerini açık bir şekilde beyan eden gruplar tehlikenin sinyallerini vermişti.  Oluşması muhtemel isyan ve ayaklanmaları da en baştan çözmek ve laikliğin temellerini atmak maksadıyla Halifelik 3 Mart 1924 yılında kaldırılmıştır. Cumhuriyetin ilan edilmesi, halifelik makamının kaldırılması ve Mustafa Kemal Paşa’nın Cumhurbaşkanı olmasıyla yapılması planlanan devrimlerin de önü açılmış oldu.

Mustafa Kemal Paşa Cumhuriyet’i ilan ettikten sonra ilk olarak milli mücadelenin merkezi konumundaki Ankara’yı başkent ilan etti ve devletin yönetiminin Ankara’da olacağını belirtti. Osmanlı Devleti’nden kalan bozuk düzeni kaldırmak ve yeni devleti sağlam temeller üzerine kurmak için eğitimde ikiliğe neden olan medreseler, yargıda ikiliğe neden olan Şer’iyye mahkemeleri ile dini istismara açık olan Tekke ve zaviyeler kapatıldı. Bunların ardından 1923-1937 yılları arasında sayısız devrim ve inkılap sığdıran Atatürk, yeni Türk devleti Türkiye Cumhuriyeti’nin temellerinin sağlam olması için büyük mücadeleler verdi. Batıya heyetler gönderip, oradaki hukuk, eğitim, ekonomi modellerini inceletip, bunları ülkemize uygun hale getirerek uygulamaya geçirmiştir. Kısa sürede büyük devrimler yapan Türkiye’yi imrenilecek bir ülke haline getiren Atatürk, 14 yıllık kısa bir zamana büyük işler sığdırarak adını Türk ve dünya tarihine kazımıştır.

Bu makale belirtilen kaynakçalara göre yeniden yazılarak, tarafından 17 Ekim 2018 Çarşamba günü yayınlanmıştır .

Görüşler

*