Kongreler

İstanbul'un İkinci Kez İşgali ve Meclis-i Mebusan'ın Dağılması

İtilaf Devletleri özellikle İngiltere, İstanbul'daki gelişmelerden hiç de hoşnut değillerdi. Hele Misak-ı Milli'yi hiç hoş karşılamamışlardı. İngilizlere göre, İstanbul'daki hükümet tamamen Mustafa Kemal'in fikirlerini savunuyorlardı. Bu gelişmelerden Türklerin yaklaşan barış görüşmelerinde hayli direneceği anlaşılıyordu.

Son Osmanlı Meclis-i Mebusan'ın Açılması ve Misak-ı Milli

Seçim kararının alınmasından sonra, Kasım ayında bütün ülkede Meclis-i Mebusan için seçimler yapıldı. Seçimlere Heyet-i Temsiliye'nin herhangi bir müdahalesi olmadı. Buna rağmen, her yerde Müdafaa-i Hukuk taraftarlarının kazanması için çaba gösteriliyordu.

Heyet-i Temsiliye'nin Ankara'ya Gelişi

Komutanlar Toplantısı'nda, Anadolu'dan İstanbul'a gidecek Mebuslarla Eskişehir yakınındaki Seyitgazi'de bir ön toplantı yapılarak, Meclis-i Mebusan'da takip edilecek ortak hareket tarzının konuşulmasına karar verilmişti.

Komutanlar Toplantısı

Seçim kararı alınmasının ardından seçim hazırlıkları yapılırken İstanbul Hükümeti, Meclis-i Mebusan'ın toplanma yerini görüştü. Padişah ve Hükümet Meclisin İstanbul dışında toplanmasına razı değildi. Bu doğrultuda, hükümet de Meclis-i Mebusan'ın İstanbul dışında toplanmasının uygun olmayacağına karar verdi.

Amasya Görüşmeleri (20-22 Ekim 1919)

Ali Rıza Paşa Hükümeti ile Heyet-i Temsiliye arasında 3 Ekimden itibaren yazışmalar başladı. Böylece İstanbul ile Heyet-i Temsiliye arasında kesilmiş olan irtibat yeniden sağlanmıştı. Bu yazışmalarda Heyet-i Temsiliye, İstanbul hükümetinin Erzurum ve Sivas Kongreleri'ne bağlı olmasını, Meclisin toplanmasını ve Meclisin toplanmasına kadar hükümetin önemli kararlar almamasını, Barış Kongresine Heyet-i Temsiliye'nin güvenini kazanmış kimselerin gönderilmesini, Hükümetin yayınlayacağı bildirilerin k

İstanbul Hükümetleri ve Heyet-i Temsiliye

Anadolu'da ortaya çıkan Kongreler ve bu şekilde meydana getirilen teşkilatlanmalar karşısında, İstanbul'daki hükümetin başında bulunan Damat Ferit Paşa bütün gücüyle direniyor, bu tür hareketleri engellemeye çalışıyordu. Bu doğrultuda, Batı Anadolu'daki faaliyetleri engellemek üzere Ahmet Anzavur'u görevlendirip bölgeye yolladığı gibi, Sivas Kongresi girişimlerini engellemek üzere de, Ali Gaip'i Elazığ Valiliği'ne tayin etmişti.

Mahalli Kongreler

İzmir'in Yunanlılar tarafından işgali üzerine Balıkesir'de Redd-i İlhak Cemiyeti kurulmuştu. Bundan sonra Redd-i İlhak Cemiyeti girişimleriyle ve kendi bünyesinde bir Heyet-i Merkeziye oluşturuldu. Bilahare Heyet-i Merkeziye Yunan işgaline karşı bölgede teşkilatlanma çalışmaları yaptı. Bu çerçevede, Yunan işgaline karşı Kuvay-ı Milliye birliklerinden oluşan ve Ayvalık kıyılarından başlayıp Soma-Akhisar-Salihli-Nazilli kasabalarının Batısından geçen bir hat üzerinde milli bir cephe oluşturuldu.

Sivas Kongresi (4-11 Eylül 1919)

2 Eylül 1919'da Sivas'a gelmiş olan Mustafa Kemal Paşa ve Heyet-i Temsiliye hiç vakit kaybetmeden Sivas Kongresi'ni toplama çalışmalarını tamamladılar. Bilahare Kongre, 4 Eylül 1919'da yurdun dört bir yanından Sivas'a gelebilmiş olan 38 delegenin katılımıyla Sivas Lisesi'nde toplandı. (1)

Erzurum Kongresi (23 Temmuz - 7 Ağustos 1919)

27 Haziran 1919'da Sivas'a gelen Mustafa Kemal Paşa, burada Vali Reşit Paşa tarafından karşılandı. Bir gün sonra ise Erzurum'a gitmek üzere Sivas'tan hareket etti. Mustafa Kemal Paşa Sivas'ta iken Dahiliye Nezareti'nin verdiği emri yerine getirip, kendisini görevinden alıkoymak isteyen Elazığ Valiliğine atanmış olan Ali Galip ile görüştü. Onu sorguya çekerek bu girişimini önledi.

Amasya Tamimi (22 Haziran 1919)

Havza'da bir müddet kaldıktan sonra buradan hareket eden Mustafa Kemal Paşa, 12 Haziran 1919'da Amasya'ya vardı. Halk onu büyük bir coşku ve heyecanla karşıladı. İstanbul'daki hükümetle ilişkilerinin gerginleştiği bir sırada Amasya'ya gelmişti.

Havza Tamimi

Mustafa Kemal Paşa Havza'ya geldikten sonra, Milli Mücadele için kurulan teşekküllerin yaygınlaştırılması için çalışmalara başladı. Halka, içinde bulunduğu durumu, yöneticilerin tutumunu, işgal güçlerinin gayesini anlattı.

Erzurum Kongresi Sonuçları

Kongreyi geçici başkan Hoca Raif Efendi açmış fakat yoklamanın ardından yapılan oylama ile kongre başkanlığına Mustafa Kemal Paşa getirilmiştir. Mustafa Kemal Atatürk'ün kongre başkanı olmasıyla alınan kararlar arasında en dikkat çekeni "Vatan bir bütündür, parçalanamaz" maddesi olmuştur.

Erzurum Kongresi Delegeleri

23 Temmuz 1919 'da başlayan kongre daha önce 10 Temmuz'da başlaması öngörülmüş fakat delegelerin bir bölümünün kongreye katılamaması ve katılıma teşvik nedeniyle tarih 23 Temmuza ertelenmiştir.

Erzurum Kongresi Ne Zaman Yapıldı

Ulusal bütünlük, milli birlik ve beraberlik esas alınarak toplanan bu kongrede çoğunluğu işgal altında bulunan 5 doğu ili Trabzon, Erzurum, Sivas, Bitlik ve Van'dan katılan 62 delege ile gerçekleşmiştir. 2 hafta boyunca süren bu kongrede ülkemizin kurtuluş mücadelesinde izlenen çizgide önemli ölçüde belirleyici olmuştur.

Erzurum Kongresi Maddeleri

Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk 3 Temmuz 1919'da günü Erzurum'a geldi. Fakat gelmeden önce, yani yoldayken tüm resmi görevinden alınmıştı.